Dąb Bartek
Dąb Bartek skończył 1006 lat.
Dnia 15.06.2006 w gminie Zagnańsk odbyły się uroczyste urodziny Dębu Bartka. Urodziny te były wyjątkowe bo poświęcone dzieciom niepełnosprawnym - ekolodzy związani z regionem świętokrzyskim pragną, aby w przyszłości zwiedzanie Bartka było możliwe również dla osób niepełnosprawnych. Wizja ta zakłada także stworzenie Centrum Rekreacyjnego gdzie osoby niepełnosprawne mogłyby spędzać czas miło i pożytecznie.
Miłym akcentem, o czym pragniemy Państwa poinformować jest fakt iż Kapituła Bartkowego Bractwa i młodzi ekolodzy z Gminy Zagnańsk nadali Firmie Barlinek S.A. tytuł "Eko-Przyjaciel Bartka 2006". To zaszczytne wyróżnienie będzie dla nas dalszą mobilizacją do wzajemnej współpracy i działań wspomagających kondycję najstarszego dębu w Polsce. urodziny.
Pamiętając o swej istotnej społecznie misji, jaką jest szeroko rozumiana ochrona środowiska naturalnego, firma Barlinek S.A. przeznaczyła środki finansowe na wykonanie specjalnych podpór dla sędziwego dębu "Bartek". Jest on nie tylko prastarym symbolem Ziemi Świętokrzyskiej i bezcennym pomnikiem przyrody, ale też najbardziej popularnym i najlepiej rozpoznawanym polskim drzewem. Dlatego tak ważne są wszelkie działania, zmierzające do poprawy jego kondycji. Wsparcie firmy Barlinek S.A. umożliwiło realizację prac renowacyjnych, ratujących to niezwykle cenne drzewo, dzięki wykonaniu nowych podpór, podtrzymujących jego ogromne i ciężkie konary. Był to pierwszy krok we współpracy między firmą a Nadleśnictwem Zagnańsk, pod którego stałą pieczą pozostaje "Bartek".
Legendarny dąb zwany "Bartkiem" rośnie w Zagnańsku w woj. świętokrzyskim. Należy do gatunku szypułkowego, pospolitego w całej nizinnej Polsce i w górach - ma żołędzie na długiej szypułce, zielonkawe i podłużnie prążkowane. "Bartek" jest najbardziej znanym drzewem w Polsce i należy do trójki naszych najstarszych dębów. Już w latach międzywojennych werdyktem specjalnego sądu konkursowego, został uznany za najokazalszy i najcenniejszy zabytek polskiej przyrody. Według tradycji drzewo liczy sobie ponad 1200 wiosen, choć naukowcy najczęściej oceniają jego wiek na ok. 1000 lat. Mimo tak długiego życia i wielu doświadczeń, dąb wciąż przyrasta i wydaje owoce - co roku w jego przepastnych konarach pojawia się spora ilość żołędzi. Kiedyś miał 14 konarów głównych i 16 bocznych, obecnie posiada jeszcze 8 konarów głównych, jednak ulega stopniowemu próchnieniu i może nie wytrzymać swego dużego ciężaru i naporu wiatrów.
Co trzeba wiedzieć o tym drzewie?
Drzewo osnute jest wieloma legendami. Jedna z nich głosi, że pod "Bartkiem" odpoczywał sam Bolesław Krzywousty. Według innej, Jan III Sobieski, wracając z wyprawy wiedeńskiej, schował do dziupli butelkę wina, szablę i rusznicę turecką. W 1906 r. drzewo uległo uszkodzeniu na skutek pożaru stojących w pobliżu zabudowań. W latach 20. obumarłe fragmenty wnętrza drzewa zabezpieczono betonowymi plombami. W 1963 r. zaplombowano część murszejących pni i usunięto chore konary zagrażające turystom odwiedzającym "Bartka". W 1991 r. uderzenie pioruna naruszyło jeden konarów i spowodowało zapalenie się części pnia. Mimo wielu dramatycznych zdarzeń, których "Bartek" był bohaterem, sędziwy dąb pozostaje nadal żywym i zadziwiającym świadectwem potęgi natury. Od 1952 r. drzewo jako pomnik przyrody znajduje się pod ścisłą ochroną prawną. Takiej samej ochronie podlega również znajdująca się w pobliżu piękna aleja, ciągnąca przez 200 metrów i złożona z ok. 50 wspaniałych drzew: 100-200 letnich klonów, lip, jesionów, grochodrzewów i modrzewi.
Według oficjalnych danych "Bartek" ma następujące wymiary:
- średnica na wysokości 130 cm (pierśnica drzewa) - 314 cm,
- obwód pierśnicowy - 985 cm,
- obwód przy powierzchni ziemi - 1340 cm,
- wysokość - 30 m,
- średnica korony - ok. 40 m,
- miąższość - ponad 70 m3.
"Król polskich drzew" wymaga konserwacji, pielęgnacji i ogólnej opieki. Pomoc Barlinka pomaga zachować ten historyczny dąb dla następnych pokoleń.



